29-Jan-2019, 01:26 PM
KAPŁANI I ŚWIĄTYNIE
[indent]W społeczeństwie Æìrdińczyków nie wykształciła się jednolita warstwa kapłańska, ale można zaobserwować kilka funkcji w społeczeństwie, które z powodzeniem ją zastępują lub spełniają funkcje w innych społeczeństwach zarezerwowane dla kapłanów. Te posługi wiążą się niejako z czterema aspektami: przewodnictwa w obrzędach, porad duchowych, przekazywania fundamentów wiary, oraz sprawiania opieki nad miejscami kultu.
Pierwszą z tych funkcji społecznych jest "godi", czyli przewodnik religijny społeczności. Najczęściej jest to zwierzchnik danej społeczności, ale nierzadko wiąże się to nie z realną władzą, a z autorytetem. Istnieje wielu godich na różnych szczeblach komórek społecznych, odpowiadających za celebrację obrzędów w ich obrębie. W zakresie rodziny i domostwa godi (najczęściej głowa domu) odprawiać będzie obrzędy na poziomie husu, czyli choćby składanie ofiar w domostwie, czy też modły o wstawiennictwo Asirów i Þìrów dla członka rodziny. W przypadku obrzędów odprawianych na poziomie klanowym, będzie je czynił godi klanu (najczęściej głowa klanu). Śluby, pogrzeby i wprowadzanie niemowląt w społeczność, to już zwykle obowiązek godiego wsi lub nawet wyższego - godiego całego miasta czy prowincyjnego fylke, a są nimi wtedy na przykład burmistrz lub jarl. Niekiedy (najczęściej na thingach) w różnorakich obrzędach i celebracjach świąt bierze udział ludność całej prowincji przez co funkcje godiego pełni udzielny książę lub królewski namiestnik zarządzający tymi ziemiami. W ogólnopaństwowych uroczystościach godim zazwyczaj jest sam król. Idąc tym tropem na okręcie godim będzie jego kapitan lub sternik, a w armii głównodowodzący.
Oczywiście, jeżeli osoba dzierżąca nominalną lub praktyczną władzę nad społecznością biorącą udział w obrzędach nie cieszy się dostatecznym szacunkiem, lub znajdzie się osoba wybitna pod względem cieszenia się autorytetem, a zgromadzeni są zgodni, to wskazują innego godiego mającego pełnić ceremonie. Nie zawsze wiąże się to z dyshonorem dla osoby dzierżącej władzę, która nominalnie powinna odprawiać obrzędy, ale czasem jest to odbierane jako potwarz. Nierzadko ci, którym teoretycznie należałaby się funkcja godiego, ale są świadomi obecności kogoś o niesłychanym autorytecie, zrzekają się religijnej posługi na jego ręce. Jest to postrzegane jako wielki honor dla obydwu i oszczędza czasem mniej lubianemu możnemu wskazania innego godiego przez społeczność.
Drugim typem osób związanych z posługami przynajmniej w części związanymi z religią są "druidhr" i "Völva". Ci pierwszy to najczęściej osoby obdarzone dużą mądrością i wedle wierzeń ludzi obdarzeni ograniczoną możliwością zaglądania w umbrę, a co za tym idzie sięgania po porady przodków. Najczęściej takie osoby, w celu budowania wokół siebie aury powagi i tajemniczości, wybierały życie na skraju społeczności, lub z dala od niej wiodąc życie półpustelnicze. Taki tryb życia bardzo przypominał dinndileańskich druidów, stąd z czasem przylgnęła do nich ta nazwa. Druidh bardzo często przyjmują funkcje mówcy praw na thingach, a bywa, że i godiego, gdy zwierzchnik społeczności nie cieszy się sympatią i autorytetem u zgromadzenia.
O ile druidh polegają na swej mądrości i (jak się wierzy) umiejętności zerkania w umbrę, to w świadomości Æìrdińczyków volvy pod względem mistycznym zostawiają ich daleko z tyłu. Powszechnie uważa się, że wieszczki te wpadając w trans potrafią nie tyle zaglądać do umbry, ale wręcz do niej wstąpić, a zatem ich przekazy porad od zmarłych są pełniejsze. Podobno najlepsze z volv potrafią swym jestestwem sięgnąć do głębokiej umbry, a oznacza to możliwość obcowania z Asirami i Þìrami. Podobnie jak w przypadku druidh, volvy nierzadko pełnią powinność godich w obrzędach.
Trzeci pełniących niejako posługi religijne, odpowiadają za pamięć o tych, którzy wśród Æìrdińczyków najgodniejszymi się stali przez swe czyny by ich zapamiętać. Oczywiście najbardziej chodzi tu o samych boskich przodków i ich potomstwo, ale również o słynnych ludzi, którzy nie osiągnęli może boskości, ale warci są by przekazywać o nich pamięć, aby trwali w umbrze opływając w dostatki (dzięki czemu mogą kontaktować się z nimi volvy i druidh). Dbających o to zwie się "skaldami" i przekazują oni społeczeństwu sagi i pieśni o zamierzchłych czynach. Od zwykłych pieśniarzy dostarczających ludziom rozrywki (zwanych z dinndileanska: "bard"), odróżnia ich większe skoncentrowanie na własnie sagach, czyli poematach o życiu i czynach przodków.
Skaldowie nader często wiodą żywot tułaczy, toteż rzadko wiążą się na stałe z jakąś społecznością, za wyjątkiem skaldów nadwornych króla, książąt, czy niektórych jarlów mogących pozwolić sobie na ich utrzymanie przy sobie. Dlatego o ile ich mądrość i wiedza zapewnia im z rzadka godność mówców praw na thingach, to prawie nie zdarza się by skald prowadził obrzędy jako godi.
Czwartym i ostatnim typem ludzi poświęconych szerokopojętej æirdinnskiej religii są "Vernr" (opiekunowie), którzy opiekują się miejscami kultu boskich przodków. Świątyń w Æir Dinn nie jest wiele, bo nie ma również przymusu czczenia przodków i bogów, lub zanoszenia do nich próśb, w konkretnych miejscach. Domowe kapliczki wystawiane zmarłym członkom rodu, a nawet stawiane czasem po wsiach i miastach kapliczki Þìrów, są raczej pokazowym elementem czci lub oddania danego miejsca pod ich opiekę. Nie potrzebują one przy tym nikogo do opieki.
Większe świątynie napotkać można jednak w miastach i przy siedzibach najmożniejszych rodów, mają one głównie znaczenie prestiżowe i choć czci się w nich cały panteon jako i przodków, to zazwyczaj poświęcone są patronatowi jednego z Asirów, (lub rzadziej Þìrów), oraz uwypukla się w nich pamięć wybranych zmarłych. Takie miejsca oddawane są już pod opiekę vernom. Niekiedy świątynie stawiane są też w miejscach uznanych za święte poprzez uznanie specyficznej więzi danego miejsca z jednym z bogów, lub dokonania w nim przez kogoś niebywale chwalebnego i ważnego dla społeczeństwa czynu. Wierzy się, że kurtyna oddzielająca umbrę jest tam o wiele cieńsza, a zatem i modły mają większą szansę dotrzeć do uszu boskich przodków. Miejscem takim jest na przykład świątynia przy nabrzeżu portowym Valborga, gdzie Leif Astridseen, czyli bóg Asleif, przybił swym drakkarem kończąc morską wyprawę i rozpoczynając zasiedlenie tych ziem przez Varangów.
Równiez małe kapliczki pozbawione opieki vernów i poświęcone rodowym przodkom, stawiane są często w miejscach, w których tenże przodek dokonał jakiegoś ważkiego czynu.[/indent]
Pierwszą z tych funkcji społecznych jest "godi", czyli przewodnik religijny społeczności. Najczęściej jest to zwierzchnik danej społeczności, ale nierzadko wiąże się to nie z realną władzą, a z autorytetem. Istnieje wielu godich na różnych szczeblach komórek społecznych, odpowiadających za celebrację obrzędów w ich obrębie. W zakresie rodziny i domostwa godi (najczęściej głowa domu) odprawiać będzie obrzędy na poziomie husu, czyli choćby składanie ofiar w domostwie, czy też modły o wstawiennictwo Asirów i Þìrów dla członka rodziny. W przypadku obrzędów odprawianych na poziomie klanowym, będzie je czynił godi klanu (najczęściej głowa klanu). Śluby, pogrzeby i wprowadzanie niemowląt w społeczność, to już zwykle obowiązek godiego wsi lub nawet wyższego - godiego całego miasta czy prowincyjnego fylke, a są nimi wtedy na przykład burmistrz lub jarl. Niekiedy (najczęściej na thingach) w różnorakich obrzędach i celebracjach świąt bierze udział ludność całej prowincji przez co funkcje godiego pełni udzielny książę lub królewski namiestnik zarządzający tymi ziemiami. W ogólnopaństwowych uroczystościach godim zazwyczaj jest sam król. Idąc tym tropem na okręcie godim będzie jego kapitan lub sternik, a w armii głównodowodzący.
Oczywiście, jeżeli osoba dzierżąca nominalną lub praktyczną władzę nad społecznością biorącą udział w obrzędach nie cieszy się dostatecznym szacunkiem, lub znajdzie się osoba wybitna pod względem cieszenia się autorytetem, a zgromadzeni są zgodni, to wskazują innego godiego mającego pełnić ceremonie. Nie zawsze wiąże się to z dyshonorem dla osoby dzierżącej władzę, która nominalnie powinna odprawiać obrzędy, ale czasem jest to odbierane jako potwarz. Nierzadko ci, którym teoretycznie należałaby się funkcja godiego, ale są świadomi obecności kogoś o niesłychanym autorytecie, zrzekają się religijnej posługi na jego ręce. Jest to postrzegane jako wielki honor dla obydwu i oszczędza czasem mniej lubianemu możnemu wskazania innego godiego przez społeczność.
Drugim typem osób związanych z posługami przynajmniej w części związanymi z religią są "druidhr" i "Völva". Ci pierwszy to najczęściej osoby obdarzone dużą mądrością i wedle wierzeń ludzi obdarzeni ograniczoną możliwością zaglądania w umbrę, a co za tym idzie sięgania po porady przodków. Najczęściej takie osoby, w celu budowania wokół siebie aury powagi i tajemniczości, wybierały życie na skraju społeczności, lub z dala od niej wiodąc życie półpustelnicze. Taki tryb życia bardzo przypominał dinndileańskich druidów, stąd z czasem przylgnęła do nich ta nazwa. Druidh bardzo często przyjmują funkcje mówcy praw na thingach, a bywa, że i godiego, gdy zwierzchnik społeczności nie cieszy się sympatią i autorytetem u zgromadzenia.
O ile druidh polegają na swej mądrości i (jak się wierzy) umiejętności zerkania w umbrę, to w świadomości Æìrdińczyków volvy pod względem mistycznym zostawiają ich daleko z tyłu. Powszechnie uważa się, że wieszczki te wpadając w trans potrafią nie tyle zaglądać do umbry, ale wręcz do niej wstąpić, a zatem ich przekazy porad od zmarłych są pełniejsze. Podobno najlepsze z volv potrafią swym jestestwem sięgnąć do głębokiej umbry, a oznacza to możliwość obcowania z Asirami i Þìrami. Podobnie jak w przypadku druidh, volvy nierzadko pełnią powinność godich w obrzędach.
Trzeci pełniących niejako posługi religijne, odpowiadają za pamięć o tych, którzy wśród Æìrdińczyków najgodniejszymi się stali przez swe czyny by ich zapamiętać. Oczywiście najbardziej chodzi tu o samych boskich przodków i ich potomstwo, ale również o słynnych ludzi, którzy nie osiągnęli może boskości, ale warci są by przekazywać o nich pamięć, aby trwali w umbrze opływając w dostatki (dzięki czemu mogą kontaktować się z nimi volvy i druidh). Dbających o to zwie się "skaldami" i przekazują oni społeczeństwu sagi i pieśni o zamierzchłych czynach. Od zwykłych pieśniarzy dostarczających ludziom rozrywki (zwanych z dinndileanska: "bard"), odróżnia ich większe skoncentrowanie na własnie sagach, czyli poematach o życiu i czynach przodków.
Skaldowie nader często wiodą żywot tułaczy, toteż rzadko wiążą się na stałe z jakąś społecznością, za wyjątkiem skaldów nadwornych króla, książąt, czy niektórych jarlów mogących pozwolić sobie na ich utrzymanie przy sobie. Dlatego o ile ich mądrość i wiedza zapewnia im z rzadka godność mówców praw na thingach, to prawie nie zdarza się by skald prowadził obrzędy jako godi.
Czwartym i ostatnim typem ludzi poświęconych szerokopojętej æirdinnskiej religii są "Vernr" (opiekunowie), którzy opiekują się miejscami kultu boskich przodków. Świątyń w Æir Dinn nie jest wiele, bo nie ma również przymusu czczenia przodków i bogów, lub zanoszenia do nich próśb, w konkretnych miejscach. Domowe kapliczki wystawiane zmarłym członkom rodu, a nawet stawiane czasem po wsiach i miastach kapliczki Þìrów, są raczej pokazowym elementem czci lub oddania danego miejsca pod ich opiekę. Nie potrzebują one przy tym nikogo do opieki.
Większe świątynie napotkać można jednak w miastach i przy siedzibach najmożniejszych rodów, mają one głównie znaczenie prestiżowe i choć czci się w nich cały panteon jako i przodków, to zazwyczaj poświęcone są patronatowi jednego z Asirów, (lub rzadziej Þìrów), oraz uwypukla się w nich pamięć wybranych zmarłych. Takie miejsca oddawane są już pod opiekę vernom. Niekiedy świątynie stawiane są też w miejscach uznanych za święte poprzez uznanie specyficznej więzi danego miejsca z jednym z bogów, lub dokonania w nim przez kogoś niebywale chwalebnego i ważnego dla społeczeństwa czynu. Wierzy się, że kurtyna oddzielająca umbrę jest tam o wiele cieńsza, a zatem i modły mają większą szansę dotrzeć do uszu boskich przodków. Miejscem takim jest na przykład świątynia przy nabrzeżu portowym Valborga, gdzie Leif Astridseen, czyli bóg Asleif, przybił swym drakkarem kończąc morską wyprawę i rozpoczynając zasiedlenie tych ziem przez Varangów.
Równiez małe kapliczki pozbawione opieki vernów i poświęcone rodowym przodkom, stawiane są często w miejscach, w których tenże przodek dokonał jakiegoś ważkiego czynu.[/indent]