Karol Heski (D3)

Karol Postać
Dynastia	Reginar
Edycja	D3
Lata życia	1654-1719
Wiara	kalwinizm
Ważne wydarzenia	wojna z Danią

Karol Heski, Karl I von Hesse-Kassel - landgraf Hesji-Kassel (ur. 1654 zm. 1719). Urodził się w roku 1654 jako drugi syn Wilhelma VII i Hedwigi Zofii Hohenzollern. Gdy zmarł jego ojciec w roku 1663 władzę w Hesji Kassel objął jego brat Wilhelm VII początkowo wyręczany przez matkę sprawiająca regencje, Wilhelm zmarł w Paryżu na swoim "wielkim tournée " pomimo opieki najlepszych francuskich lekarzy. Karol miał wtedy szesnaście lat i objął landgrafstwo po bracie zmniejszając wpływy matki z których całkowicie wydostał się dopiero w 1683 roku gdy zmarła. Za jego rządów kraj podnosił się po wojnie trzydziestoletniej szybciej niż jakikolwiek inny region cesarstwa. W odpowiedzi na "Edykt z Fontainbleu" wydał Hugenotom zezwolenie na osiedlanie się w Hesji obdarzając ich pewnymi przywilejami a nawet lokując miasto Karlhafen, co bardzo przyczyniło się do rozwoju landu. Rozwijał go zresztą jak tylko mógł, rozpoczął budowę kanału przez Diemel, zakładał manufaktury, wspierał handel w czysto merkantylistycznym ujęciu. Założył wielkie manufaktury przemysłowe jak wyrobów z mosiądzu Mesinghoff, fabrykę broni Kalhoff, czy też hutę stali Stahlhoff które chęcia uczynić podwalinami do planu industrializacji całego landgrafstwa i uczynienia go centrum przemysłowym Rzeszy.

Zajmując się gospodarką nie zapominał o nauce i kulturze, co więcej okazał się wielkim mecenasem fundując drugą w Cesarstwie (po Berlińskiej) Akademię Nauk, oraz zakładając Akademię Sztuk pięknych. Ściągał wybitnych naukowców i artystów takich jak Edmund Halley, Christian Wolff, Alessandro Magnasco, Georg Philipp Telemann, Johann Balthasar Neumann i wielu innych. Efektowało to w rozwoju nauki, sam Halley w obserwatorium z Kassel dokonał kilku ważnych odkryć astronomicznych,, Laurentius Heister wraz ze sztabem pomocników udoskonalił służbę medyczną w landgrafstwie, a subsydia z dworu pozwoliły Homannowi wydać rozchwytywany w Europie "Großen Atlas über die ganze Welt" obejmujący ponad setkę map całego świata. Wspierał finansjerę powołując Banki i Kompanie handlowe, pomagali mu w tym słynni Richard Cantilion i James Law, a także żyd Mordechai Schloss. Wspierał budownictwo powołując Heski Urząd Budowlany, który prócz mnogości prac w Hesji współuczestniczył przy wznoszeniu twierdzy w Goldyndze, a aktualnie stawia Uniwersytet w Dusseldorfie i Operę dla Palatyna-Renskiego oraz odbudowuje Frankfurt ze zniszczeń wywołanych pożarem. Dokonał zwrotu w eukacji heskiej powołując (na razie tylko na papierze) urząd mający zająć się edukacją gimnazjalną, która docelowo miała byc w landgrafstwie obowiązkowa. Karol modernizował tez armię, opracowany na jego zlecenie "heski sztucer" jest rozchwytywany w całej Europie, a nowe jednostki Jegrów i Strzelców Heskich modernizowane i szkolone wedle "heskiego drylu" kierują rozwój wojskowości. W końcu nie zaniedbywał też kultury. Wzniósł przepiękny Pałac Wilhelmshohe otaczając go przeogromnym parkiem w którego centralnym punkcie kazał postawić przepiękny i wielki monument Herkulesa u podstaw którego zrobiono fantazyjne kaskady wodne. W 1709 roku sam prowadził pierwsze wykopaliska archeologiczne w Mader Heide.

Ciężko byłoby podejrzewać niewielkie niemieckie państewko o takie nakłady finansowe na kulturę, sztukę, naukę wojskowość i ekonomię. Karol nie mógłby pozwolić sobie nawet na połowę tego co czynił z dochodów swoich ziem, nawet przy współpracy z kuzynami z Rotenburga, Phlilippsthal, Wanfried, Darmstadt i Homburga, dlatego radził sobie w inny sposób - wypożyczał swe karne i bitne wojska w zamian za pieniądze. Hesi walczyli w Anglii, Irlandii, Rzeczpospolitej i na Węgrzech pokazując swoje wyszkolenie i karność szczególnie pod Budą, gdzie na czele regimentów landgrafa, jego syn dał zwycięstwo cesarzowi Józefowi, przechylając szale Bitwy.

Mecenat i umiłowanie spokoju, a także wynajem armii potęgom głównie do dławienia buntów owocowały przyjaźnią z wieloma dworami Europy, jednak niestety zdarzały się wyjątki. Wyjątkiem takim na przykład była misja dyplomatyczna ambasadora Danii von Brockdorffa do Kassel, gdzie na wstępie chamsko obrażał swego gospodarza sugerując że landgrafa 'coś przerasta', oraz dyskretnie grożąc konsekwencjami tego że Karol Heski we własnej komnacie wygłaszał własne zdanie na temat tego kto kogo bił pod Emden. Niedługo później Brockdorf został oskarżony o szpiegostwo na podstawie rzekomego donosu, landgraf polecił mu nie opuszczać Kassel do czasu przeprowadzenia śledztwa, na co ambasador duński zareagował nieudaną próbą ucieczki. Wkrótce w Kassel rozszalał się pożar w wyniku celowego podpalenia, a zebrane przez landgrafa dowody wskazywały na Brockdorffa działającego z polecenia króla Danii. Karol I skazał Brockdorffa na śmierć i wysłał poselstwo do Cesarza prosząc o pomoc wobec działań duńskich, tym bardziej że podpalaczy złapano tez w Marburgu (na szczęście zanim udało im się spełnić rozkazy), a ich przełożony okazał się agentem króla Christiana. Między innymi wskutek zabiegów dyplomatycznych Karola I na Reichstagu i na dworze cesarskim, królowi Danii zostało przedstawione ultimatum wycofania się z Rzeszy (Fryzji i Munsteru) a wobec odmowy i próby włączenia siłą do Danii Hamburga i Lubeki, Cesarstwo wywołało Danii wojnę. Szybko okazało się że król Christian zamierza się mścić wysyłając wielkie armie wprost na odbudowane z pożaru Kassel, landgraf wobec wielu tysięcy żołnierzy służących poza granicami Hesji w ramach kontraktów, powołał pod broń kogo mógł i czekał by bronić swej stolicy. Do końca nie tracił pogody ducha i nie pozwalał by zagrożenie duńskie odbiło się na jego mecenacie, a wręcz przeciwnie szykował się do otwarcia teatru w Marburgu.

Niestety podupadł na zdrowiu w czasie zimowego objazdu swych wojsk i po długiej wycieńczającej chorobie zmarł w Kassel w wieku 65 lat. z czego tylko roku zabrakło mu do połowy wieku rządów w swym landgrafstwie. Ożeniony z Amelią Kurlandzką doczekał się czternaściorga dzieci, z których jedynie piątka dożyła do jego śmierci. czterej bracia jeszcze za życia Karola dogadali się w sprawie sukcesji. Najstarszy Fryderyk miał zachować ojcowiznę w Hesji-Kassel pomniejszoną o włości Ziegenhein dla Wilhelma i nadreńskie dla Maksymiliana, a najmłodszy Georg otrzymał ziemie w Dolnej Saksonii i Turyngii.